W dniach 20 - 22 maja 2011 roku w ramach XI Ogólnopolskiej Kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł, do której w roku 2011 przystąpiła Gmina Przerośl, z myślą o młodzieży zostanie zrealizowany profilaktyczny program wychowawczy. Program powstał przy współpracy Gminnej Komisji ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z Domem Dziecka w Pawłówce, Zespołem Szkół Ogólnokształcących w Przerośli, Szkołą Podstawową w Pawłówce.

CELE ZAJĘĆ

Cel główny

- ochrona dzieci i młodzieży szkolnej przed rozpoczęciem zażywania alkoholu;

- świadomość, że alkohol - to środek uzależniający, a jego nadużywanie prowadzi do

nałogów;

- przygotowanie dzieci i młodzieży do podjęcia decyzji o nie zażywaniu alkoholu;

- dostarczenie dzieciom i młodzieży podstawowej wiedzy na temat alkoholu i jego

oddziaływania na organizm człowieka.

Cele operacyjne

Zapoznanie uczestników z:

- społecznymi skutkami alkoholizmu;

- metodami i wyćwiczenie umiejętności powstrzymania się od alkoholu;

- korzyściami płynącymi z niepicia alkoholu;

Cele wychowawcze programu wypływające z przebiegu programu

- kształtowanie zdrowego współzawodnictwa sportowego;

- kształtowanie odpowiedzialności za siebie i innych;

- utrwalanie zasad bezpiecznego poruszania się w terenie oraz na drogach publicznych;

SPODZIEWANE EFEKTY PO ZREALIZOWANIU PROGRAMU

- umiejętność krytycznego spojrzenia na zachęcanie do picia;

- umiejętność wskazania przez dzieci skutków nadużywania alkoholu;

- asertywna odmowa w stosunku do "częstujących"; 

- podjęcie decyzji przez dzieci o niepiciu.

Wszyscy uczestnicy programu podpiszą poniższy kontrakt z realizatorami:

Poniższy kontrakt, który każdorazowo powinien przypominać uczestnikom zasady współpracy:

1. Wyznajemy 4 zasady: zasada dyskrecji, wzajemnej tolerancji, szczerości i otwartości.

2. Każdy jest odpowiedzialny za sukces przeprowadzenia programu.

3. Nie przerywamy mówiącym.

4. Nie mówimy jednocześnie.

5. Nie krytykujemy.

6. Nie wyśmiewamy innych.

7. Problem picia alkoholu to problem dużej wagi - sprawę traktujemy poważnie.

8. Pomagamy sobie wzajemnie i uczymy się.

9. Obowiązuje nas tajemnica.

DZIEŃ I ( 20.05.2011 r.)

Lekcja 1
Temat: "Dlaczego ludzie piją alkohol?"

Cele: dostarczenie uczestnikom podstawowej wiedzy na temat alkoholu oraz uświadomienie zagrożeń wynikających z picia alkoholu i jego szkodliwym wpływem na organizm człowieka, zwrócenie uwagi na moralny aspekt nadużywania alkoholu przez osoby nieletnie.

Ćwiczenie 1.

Prowadzący zadaje uczestnikom pytania dotyczące spożywania alkoholu np.:
1. Dlaczego ludzie piją alkohol?

2. Jakie znacie rodzaje alkoholu?
Czy ludzie po wypiciu takiej samej ilości wódki, wina lub piwa zachowują się jednakowo?
Dlaczego nie?

3. Jak wygląda człowiek, który wypił dużą ilość alkoholu?
Dlaczego tak wygląda?

4. Jakie jeszcze skutki może mieć wypicie dużej ilości alkoholu?

Ćwiczenie kończą krótkie wypowiedzi uczestników, dotyczące wpływu alkoholu na nasz organizm. Po wypowiedziach, wychowawca krótko omawia wpływ alkoholu na nasze zdrowie i na prawidłowy rozwój młodego organizmu, a także na niebezpieczeństwo jakie niesie częste spożywanie alkoholu.

Podsumowanie zajęć.

DZIEŃ II ( 21.05.2011 r.)

Lekcja 2
Temat: "Alkohol jako środek uzależniający".
Cele: zapoznanie uczestników z faktem - czym jest, a czym nie jest alkohol; zrozumienie jaka jest natura działania alkoholu, uświadomienie jak alkohol wpływa na organizm człowieka.

Pomoce: arkusze papieru, mazaki, mapki konturowe człowieka.

Ćwiczenie 1
Mini-wykład wychowawcy "Jaka jest natura działania alkoholu?"
Alkohol jest to bezbarwny płyn o ostrym i piekącym zapachu, smaku to substancja o bardzo małych cząsteczkach, że nie wymaga trawienia i po wprowadzeniu jej do układu pokarmowego trafia szybko do mózgu i działa jak "usypiacz i znieczulacz", działa stopniowo zaczyna od usypiania ośrodków mózgowych sprawujących kontrolę nad różnymi czynnościami życiowymi, czego efektem może być ożywienie, pobudzenie. Następnie spowalnia pracę ośrodków odpowiadających za właściwe odbieranie bodźców ze środowiska, usypia pozostałe ośrodki mózgu zatrzymując kolejne czynności, aż do utraty równowagi, koordynacji ruchowej, śpiączki. Przedawkowany może doprowadzić do śmierci.

Ćwiczenie 2
Kto może zostać alkoholikiem?
Wychowawca dzieli grupę na zespoły i rozdaje powycinane zdania na temat alkoholu. Każda grupa ma 10 minut na zajęcie stanowiska - czy są prawdziwe, czy to mity dotyczące uzależnienia od alkoholu i uporządkowanie zdań.
1. Czy piwo to nie alkohol?
2. Alkoholik to człowiek, który lubi pić i dlatego pije?
3. Dziecko nie może być alkoholikiem?
4. Alkoholik musi pić bez przerwy?
5. Alkohol jest dobrym lekarstwem?
6. Alkoholik kiedy jest trzeźwy może być najlepszym rodzicem?
7. Alkoholik bije rodzinę, przepija wszystkie pieniądze?
8. Kierowca może się trochę napić?
9. Alkoholik to człowiek brudny, cuchnący i zawsze jest pijany?
10. Alkoholizm jest chorobą uleczalną?

Po uporządkowaniu zdań następuje dyskusja i omówienie.

Ćwiczenie 3
Wychowawca rozdaje karki z postacią człowieka. Uczestnicy dzielą się w zespoły i zaznaczają newralgiczne punkty naszego organizmu na które działa alkohol.

Ćwiczenie 4.
Mini - wykład: "Czym alkohol nie jest?"
Pamiętajmy! Alkohol nie jest:
- środkiem poprawiającym sprawność fizyczną;
- lekarstwem na serce;
- lekarstwem na sen;
- lekarstwem na kłopoty;
- środkiem rozgrzewającym organizm;
- pokarmem - dostarcza tzw. pustych kalorii;
- środkiem poprawiającym trawienie.

Podsumowanie zajęć

DZIEŃ III ( 22.05.2011 r.)

Lekcja 3
Temat: "Do czego prowadzi alkoholizm?"

Cele: zapoznanie uczestników z konsekwencjami jakie niesie picie alkoholu.

Metoda pracy: indywidualna, praca w grupach.

Ćwiczenie 1
Wychowawca rozdaje karty uczestnikom "Kiedy alkohol szkodzi" i prosi dzieci o zapoznanie się z ich treścią. Następnie proponuje, aby sami w swoich myślach zastanowili się jeżeli spożywali kiedykolwiek alkohol to z jakich powodów wymienionych w karcie.

"Kiedy alkohol szkodzi?"

1. Gdy zaczynamy pić za wcześnie - alkohol jest dla zdrowych i dorosłych osób. Na całym świecie prawo zabrania sprzedaży napojów alkoholowych osobą przed ukończeniem 18 lat. Nawet niewielka ilość alkoholu niegroźna dla dorosłych, może uszkodzić procesy rozwojowe u dzieci i młodzieży.
Dotyczy to nie tylko rozwoju biologicznego, ale również procesów związanych z uczeniem się i zapamiętywaniem oraz rozwojem uczuciowym.
Młodzi ludzie mają znacznie niższą tolerancję na alkohol i znacznie szybciej się uzależniają. Jeżeli młodzież uczy się wiązać przyjemne stany emocjonalne z alkoholem, a nie z konkretnymi wydarzeniami życiowymi to w ten sposób oddala się od rzeczywistości.

2. Gdy pijemy za dużo i za często - wypić za dużo tzn. miedzy innymi 
- zachowywać się w sposób, który narusza wartości i normy postępowania; 
- jest krytykowany przez otoczenie;
- spowodować dolegliwości fizyczne po wypiciu;
- stworzyć zagrożenie bezpieczeństwa własnego lub innych ludzi;
- zaniedbywać obowiązki i zadania osobiste;
- ryzykować zaburzenia zdrowia.

Za niebezpieczne przekroczenie granic ryzyka uważa się zażywanie tygodniowo przez kobiety powyżej 120 gram czystego alkoholu, dla mężczyzn powyżej 200 gram.
Za ryzykowne uważa się jednorazowe zażywanie w ciągu jednego dnia więcej niż 100 gram czystego alkoholu. Innym przykładem ryzykownego picia alkoholu jest picie codzienne nawet niezbyt dużych ilości. Co najmniej 20 gram czystego alkoholu zawiera każdy półlitrowy kufel piwa, albo 2 lampki wina, albo 50 wódki.

3. Gdy pijemy w nieodpowiednich okolicznościach:
- picie w ciąży; nawet nieduże dawki mogą uszkodzić nienarodzone dziecko i spowodować ciężkie wady rozwojowe;
- picie w czasie zażywania różnych leków;
- picie przed lub w czasie prowadzenia pojazdów lub obsługi urządzeń mechanicznych;
- picie w trakcie wykonywanej pracy.

W omówieniu tego ćwiczenia, wychowawca zadaje dzieciom pytania.
- Co czułeś, gdy zapoznałeś się z treścią tej informacji?
- Co cię zaskoczyło?
- Czy znasz ludzi, którzy przekraczają wszystkie normy (z punktów 1,2,3);
- Jak wygląda ich życie?

Dyskusja.

Ćwiczenie 2
"Do czego prowadzi nadużywanie alkoholu?"
Wychowawca rozdaje karty uczestnikom do czego prowadzi nadużywanie alkoholu i prosi o zapoznanie się z ich treścią.
Życie rodzinne jest poważnie zaburzone nie tylko jeżeli ktoś z członków rodziny pije w sposób chorobliwy, ale także gdy upija się okresowo. Zniszczeniu podlegają oprócz zdrowia pijącego także obszary życia rodzinnego jak:
1. niszczenie życia uczuciowego - zamiast poczucia bezpieczeństwa, zaufania, miłości rodzina przeżywa lęk, zagrożenie, gniew, wstyd, poczucie krzywdy i winy
2. brak źródeł oparcia i wzajemnej pomocy - życie rodzinne zamiast dostarczyć oparcia staje się obciążeniem i źródłem problemów;
3. utrata kontaktów i zrozumienia - zamiast otwartości i prawdy pojawia się coraz więcej kłamstw, udawania;
4. izolacja od świata zewnętrznego - rodzina staje się zamknięta w swojej tragedii i cierpieniu;
5. wyczerpanie zasobów materialnych - bardzo często nadmierne picie staje się źródłem trudności finansowych i pogorszenia perspektyw bytowych całej rodziny;
6. współuzależnienie innych członków rodziny - współmałżonkowie i dzieci osoby uzależnionej rozpaczliwie próbują powstrzymać ją od picia, albo rezygnują z nadziei na lepsze życie. Oznacza to głębokie uwikłanie w chorobę alkoholową również pozostałych członków rodziny.

W omówieniu ćwiczenia, wychowawca zadaje pytania:
1. Czy warto jest nadużywać alkoholu?
2. Jak patrzysz teraz na młodych ludzi, których widzisz pijanych?
3. Jakie masz możliwości zastosowania wiedzy zdobytej dzisiaj w przyszłości?

Ankieta ewaluacyjna

Uczestnikom zostaną rozdane dyplomy z podziękowaniem za aktywny udział w XI ogólnopolskiej kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł w 2011 roku.

Opiekunowie grupy i prowadzący zajęcia:

- Marzena Krupińska

- Rafał Lejmel

Uczestnicy zostaną powiadomieni o miejscu realizacji zajęć.